FANDOM


Rozdział VI Gwiazda Południa
Rozdział VII
Juliusz Verne
Rozdział VIII
Uwaga! Tekst wydano w 1895 r. i jego słownictwo pochodzi z tamtej epoki. Proszę nie nanosić poprawek!

Katastrofa.

Dwa miesiące minęły, a w kopalni Cyprjana ani jednego nie znaleziono djamentu. Z każdym dniem praca kopacza bardziej wstrętną mu się stawała, uważał ją po prostu za grę hazardową, o ile nie można dzierżawić dużej kopalni i postawić w niej do pracy 12 kafrów.

Pewnego ranka Cyprjan wysłał Matakita i Bardika z Tomaszem do kopalni, a sam pozostał w chacie, aby odpisać na list Pharamonda Barthes.

'The Vanished Diamond' by Léon Benett 21

Przyjaciel inżyniera był bardzo zadowolony ze swoich przygód myśliwskich. Zdążył do tej pory zabić 3 lwów, 16 słoni, 7 tygrysów i niezliczoną ilość antylop i żyraf, nie licząc drobnej zwierzyny do użytku kuchni upolowanej. Kończył zaś list wezwaniem, aby Cyprjan rzucił wstrętny Gryqualand i wziął udział w jego wycieczce do Limpopo, z której sobie obiecywał wiele przyjemności.

Inżynier właśnie odczytywał po raz drugi list ten, gdy rozległ się ogromny huk, a wślad za nim wrzawa w obozowisku.

Katastrofa! wołano ze wszystkich stron.

'The Vanished Diamond' by Léon Benett 22

Cyprjan pospieszył do kopalni i na pierwszy rzut oka zrozumiał, co się stało. Olbrzymia ściana jednej z dróg, mającej około 60 m. wysokości i 200 długości zrysowała się przez środek, tworząc niezgłębioną szczelinę. Wszystko co w czasie katastrofy znajdowało się na jej powierzchni, ludzie, taczki i bawoły runęło na dno, przysypane masą ziemi!

Na szczęście większość robotników nie zaczęła jeszcze swej pracy, w przeciwnym razie połowa ludności pogrzebaną by została pod gruzami.

Pierwszem pytaniem Cyprjana było, gdzie się znajdują jego współpracownicy, lecz w tejże chwili zoczył Tomasza Steele, który stał w grupie robotników, rozprawiających nad przyczyną katastrofy.

– Gdzie jest Matakit? zapytał inżynier.

– Biedny chłopak leży na dnie, odpowiedział Tomasz, wskazując ręką na wzgórek, który się utworzył nad ich kopalnią. Zaledwie zeszedł, zaczęło się obrywanie ziemi.

– Ależ trzeba go ratować! może żyje jeszcze, – wołał Cyprjan.

Tomasz potrząsał przecząco głową.

– Wątpię, a zresztą 10 ludzi musiałoby przez trzy dni pracować, aby jamę z gruzów oczyścić.

– To nic nie znaczy, mówił stanowczo Cyprjan, nie można zostawić człowieka zakopanego żywcem, bez zrobienia wszystkiego, co leży w naszej mocy dla wyratowania go.

Za pośrednictwem Bardika zwrócił się inżynier do gromady kafrów, obiecując po 5 szylingów dziennie każdemu, kto pracować zechce nad oczyszczeniem kopalni.

30 kafrów zachęconych wysoką zapłatą, nie tracąc czasu, chwyciło za łopaty i taczki, do nich przyłączyło się też kilkunastu białych, powodowanych wzniosłem zadaniem odgrzebania zasypanego.

Tomasz i Cyprjan kierowali tak energicznie robotą, iż już do południa odrzucono kilka tonn piasku i żwiru.

O godzinie 3-iej Bardik wydał przytłumiony okrzyk, zauważył bowiem pod swą motyką, wystającą czarną nogę!

Podwojono usiłowania i po upływie kilku minut odkopano ciało Matakita.

'The Vanished Diamond' by Léon Benett 23

Nieszczęśliwy kafr leżał na grzbiecie, prawdopodobnie już nie żył.

Dziwnym wypadkiem wiadro, które nosił, wsunęło mu się na głowę, na kształt kaptura.

Okoliczność ta zwróciła zaraz uwagę Cyprjana i obudziła w nim nadzieję, że dzięki temu Matakit może został uratowany; zarządził też bezzwłoczne przeniesienie nieszczęśliwego do chaty, gdzie położono go na stół i silnie rozcierano.

Przez długi czas członki Matakita pozostały sztywne, twarz sina, a skóra zimna; lecz silne ręce Tomasza tak szczerze go tarły, iż skutek nareszcie został osiągnięty. Temperatura ciała podniosła się, sztywność członków ustąpiła, drżenie przebiegło po czarnej skórze! Niebawem rozległo się silne kichnięcie i Matakit otworzył oczy!

Hurra, hurra! potem zlany krzyknął Tomasz, przestając go nacierać, uratowany, ale zobacz-no, panie Méré, jak on ściska w ręku grudkę ziemi, niechcąc jej puścić.

Inżynier miał na razie pilniejsze sprawy, niż zajmowanie się tą bagatelą. Wlał w usta ocalonemu łyżkę rumu, zawinął w koce i paru kafrów zaniosło go do mieszkania, na fermę Watkinsa. Tam położono go na łóżko, gdzie Bardik napoił go jeszcze gorącą herbatą, poczem biedak usnął. Był ocalony!

Cyprjan uczuł wielkie zadowolenie, jakie zwykle towarzyszy spełnieniu dobrego uczynku i, podczas gdy inni pokrzepiali się w kantynie po przebytym strachu i wylewali całe strugi za zdrowie Matakita, on pozostał w chacie, czuwając nad nim jak ojciec nad chorym synem.

Troskliwość ta miała źródło w przywiązaniu, jakie przez czas sześciotygodniowej służby Matakit umiał sobie zaskarbić. Inżynier poprostu uwielbiał inteligencję, pilność i zapał niepohamowany do nauki oraz zdolności wrodzone tego dzikiego dziecka natury.

Przytem Matakit był bezgranicznie oddany Cyprjanowi. Jedna tylko wada szpeciła ten dzielny charakter, mianowicie młody kafr nie znał różnicy pomiędzy mojem a twojem.

Może być, że wada ta pochodziła z pojęć rozpowszechnionych w Kraalu, gdzie się wychowywał, wszelako Cyprjan ostro go karcił, ile razy spostrzegł, że przywłaszczył sobie jaki drobiazg.

Wyspawszy się, Matakit obudził się rzeźwy, jak gdyby nic nie zaszło.

Opowiedział jak podczas wypadku obsunęło mu się wiadro na głowę, tworząc nad nim rodzaj dachu, który go chwilowo od zasypania uchronił. Czuł jednakże, iż skutkiem braku powietrza, wkrótce się udusi i starał się oddychać jak mógł najpowolniej.

Po kilku minutach popadł w męczący sen, i co się z nim dalej działo, nie wiedział.

Cyprjan nie pozwolił mu dużo mówić, każąc dalej spać i uspokojony, co do jego stanu, poszedł w odwiedziny na fermę.

Młody inżynier uczuł nieprzepartą potrzebę podzielenia się z Alicją wypadkami dnia i opowiedzenia o wzrastającym wstręcie do rzemiosła kopacza.

– Narażać życie ludzkie dla pozyskania paru marnych djamentów, wydaje mi się niegodziwem! a pani, jak się na to zapatruje, panno Alicjo? pytał się dziewczęcia.

'The Vanished Diamond' by Léon Benett 24

– Mnie to już oddawna wielce dziwi, jak pan, inżynier i uczony, mogłeś się decydować na prowadzenie podobnego życia! Czyż to nie zbrodnia w obec nauki tracić czas na pracę, którą każdy kafr lepiej wykona od niego? Jeżeli już koniecznie zachciało się panu djamentów, to czemuż ich raczej nie szukasz na dnie swej retorty; toby przynajmniej było godne uczonego chemika!

Alicja mówiła z takim zapałem i wiarą w naukę, że słowa dziewczęcia wywarły na Cyprjanie wrażenie.

A może, w istocie byłoby to możebnem? Sposób tworzenia djamentów uważany przed wiekiem za utopję, jest już dziś naukowo rozwiązany.

Fremy i Peil w Paryżu tworzą rubiny, szmaragdy i szafiry, krystalizując różnie zafarbowaną glinę. Mac Tear w Glasgowie i J. Ballantine Hannay już w roku 1880 otrzymali drogą chemiczną kryształki węgla, które posiadały wszelkie własności djamentu, tylko tę wadę, iż kosztowały daleko drożej, niż djamenty naturalne brazylijskie, indyjskie lub z Gryqualand.

Jeżeli jednak naukowe rozwiązanie pewnego problematu otrzymanem już zostało, zastosowanie do przemysłu zwykle prędko za nim następuje. Więc czemuż ja niemam podjąć się tego zadania? wszyscy uczeni, których usiłowania w tym kierunku okazały się dotychczas daremnemi, byli to teoretycy, mole książkowi, niewytykający nosa z poza swego laboratorjum!

Nie badali oni djamentu w miejscu jego powstania, że tak powiem, w kolebce jego, w pokładzie! Mogę zużytkować ich pracę teoretyczną i połączyć ją z mojem doświadczeniem. Dobywałem djament własną ręką z pokładu, badałem najstaranniej jego łożysko. Jeżeli ostatnie trudności usunięte być mogą, mnie się to udać powinno!

Przez całą noc ani oka nie zmrużył, oddając się rozmyślaniom nad powziętym zamiarem, który uważał za możliwy do urzeczywistnienia.

Nareszcie powziął stanowcze postanowienie. Następnego ranka oznajmił Tomaszowi, że nadal pracować w kopalni nie będzie i sprzeda ją przy pierwszej nadarzonej sposobności.

Potem zamknął się w laboratorjum, aby obmyśleć plan nowej pracy.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki