FANDOM



Waltzing Matilda • Ballada buszu (australijska pieśń ludowa) • Banjo Paterson • przeł. Electron PL
Waltzing Matilda
Ballada buszu (australijska pieśń ludowa)
Banjo Patersonprzeł. Electron PL
Uwagi tłumacza: przekład z australijskiej odmiany języka angielskiego.
Waltzing Matilda to jedna z najbardziej znanych na świecie pieśni australijskich, wielokrotnie proponowana na australijski hymn narodowy. Jej słowa napisał w roku 1895 Banjo Paterson. Bohaterem piosenki jest włóczęga, który zatrzymał się przy niewielkim stawie, by w cieniu eukaliptusa przyrządzić herbatę. Gdy w międzyczasie do wodopoju przychodzi owca, tramp porywa ją i ukrywa. Po jakimś czasie nad staw przybywają konno trzej policjanci wraz z właścicielem owcy. Gdy odkrywają kradzież, włóczęga rzuca się do wody z okrzykiem "Nie dam wziąć się żywcem" i tonie. Ktokolwiek pojawi się później w okolicach stawu, może usłyszeć jego ducha, śpiewającego refren piosenki – będący zaproszeniem do wspólnej wędrówki. Piosenka jest apoteozą australijskiego umiłowania wolności i włóczęgi.

‘On a Hungry Track’ by Frank Mahony.jpg

Rysunek Franka Mahony'ego "Głodując na szlaku" z końca XIX wieku (podpis pod rysunkiem: "Barany, wszędzie barany ale ani kęsa do jedzenia").

Original Waltzing Matilda manuscript.jpg

Oryginalny rękopis piosenki Waltzing Matilda, zapisany przez Christinę Macpherson ok. roku 1895, oparty na zapamiętanej przez nią melodii i słowach skomponowanych przez Banjo Patersona.

"W tany z Matyldą"

(tytuł oryginału - ang. "Waltzing Matilda")


Wesoły tramp przysiadł w zakolu rzeki raz,
Pod cieniem drzewa zwanym "kuliba",
I śpiewał zerkając czy w kociołku woda wrze:
"Kto ruszy w tany z Matyldą, już dziś?"
W tany z Matyldą, w tany z Matyldą
"Hej pójdźmy razem z Matyldą przez świat"
I śpiewał zerkając czy w kociołku woda wrze:
"Kto ruszy w tany z Matyldą, już dziś?"
W tany z Matyldą, w tany z Matyldą
"Hej pójdźmy razem z Matyldą przez świat"

Zbiedzona owca u wodopoju pojawiła się,
Skoczył hyżo tramp i w mig capnął ją,
Upchnął jagnię do torby chytrze nucąc tak:
"Ty ruszysz w tany z Matyldą, już dziś"
W tany z Matyldą, w tany z Matyldą
"Ty ruszysz w tany z Matyldą, już dziś"
Upchnął jagnię do torby chytrze nucąc tak:
"Ty ruszysz w tany z Matyldą, już dziś"

Nadjechał farmer na rumaku czystej krwi,
Za nim policjanci - raz, dwa, trzy,
"Komu skradłeś owcę, tę wychylającą z torby łeb?"
"Oj, zapomnij o tanach z Matyldą, już dziś"
O tanach z Matyldą, o tanach z Matyldą
"Oj, zapomnij o tanach z Matyldą, już dziś"

Zerwał się tramp i rzucił w rzeki toń,
"Nie weźmiecie mnie żywcem", krzyknął doń,
Mijając rzekę niejeden słyszał cichutki ducha głos:
"Kto ruszy w tany z Matyldą, już dziś?"
W tany z Matyldą, w tany z Matyldą
"Kto ruszy w tany z Matyldą, już dziś?"
Mijając rzekę niejeden słyszał cichutki ducha głos:
"Kto ruszy w tany z Matyldą, już dziś?"



Przypisek tłumacza:

Poniższy utwór jest swobodną interpretacją tekstu angielskiego próbującego oddać przede wszystkim jego ducha. Wiele wyrażeń oryginalnych jest nieprzetłumaczalnych lub trudno przetłumaczalnych na język polski. Fraza waltzing Matilda (także: humping the bluey) jest dość wieloznaczna i oznacza nie tylko (choć przede wszystkim) "czynność niesienia tobołka" (zobacz: Waltzing Matilda. Znaczenie niektórych terminów i zwrotów).

Matylda to także starogermańskie imię żeńskie oznaczające "potężną wojowniczkę". W australijskim slangu oznacza ono tobołek podróżnika (zawinięty w gruby zrolowanym koc) ale może ono oznaczać także de facto żonę, która towarzyszy wędrowcowi. I w australijskim buszu tobołek trampa był traktowany de facto jako rodzaj jego żony.

Z drugiej strony angielskie wyrażenie waltzing może kojarzyć się także z kimś tańczącym walca, walcującym w rytm muzyki...

Podsumowując: fraza waltzing Matilda może oznaczać m.in. zaproszenie do wędrówki ("bierz tobół i w drogę"), wędrówkę z tobołkiem, taniec z tym zawiniątkiem, taniec lub wędrówkę z żoną, z kimś najbliższym i symbolizuje ducha wolności i niczym nieskrępowanej wędrówki przez australijski busz.

Autor tłumaczenia użył jako zamiennika terminu waltzing Matilda polskiego wyrażenia "pójść w tany", które oznacza nie tylko chęć zatańczenia ale także m.in. wypad na szaloną eskapadę czy też wędrówkę. I wydaje się mu ono najbliższym polskim odpowiednikiem tego australijskiego idiomu. Chociaż oczywiście jest to zawsze rzecz dyskusji...

Na tym polega m.in. piękno tej piosenki, że w poszczególnych zwrotkach jej refren jest prawie taki sam ale znaczy jednak coś innego. Trudno jest oddać w języku polskim ich nowe znaczenie nie zmieniając choć trochę użytych słów...




Zobacz też ten tekst w innych językach:

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki